การเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมในแต่ละครั้งที่ผ่านมา ส่งผลให้กระบวนการผลิตถูกเปลี่ยนเป็นแบบดิจิทัล และความสามารถที่เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นด้านการผลิต ต้นทุน ความปลอดภัย รวมถึงประสิทธิภาพรอบด้านที่เพิ่มขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ทำให้ผู้ผลิตหลายรายมองหาการก้าวสู่ “อุตสาหกรรม 4.0” หรือ Industry 4.0 อย่างแท้จริง ที่จะช่วยให้สามารถเชื่อมต่อ และเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกทั่วทั้งองค์กรแบบเรียลไทม์ ด้วยวิธีการเชื่อมต่อระหว่างกันโดยใช้ระบบอัตโนมัติ (Automation) หรือ Machine learning แม้ว่าองค์กรการผลิตแต่ละแห่งจะแตกต่างกัน แต่ต่างก็มีเป้าหมายร่วมกันเพื่อต้องการให้การทำงานรวดเร็วขึ้นและชาญฉลาดขึ้น นอกจากนี้เทคโนโลยี Industry 4.0 ก็ช่วยให้พวกเขาคิดค้นวิธีการใหม่ๆ เพื่อพัฒนาได้อย่างไม่หยุดนิ่ง
แล้วอุตสาหกรรม 4.0 คืออะไร แตกต่างจากกระบวนการผลิตที่มีอยู่อย่างไร และใครสามารถได้รับประโยชน์จากการใช้เทคโนโลยีเหล่านี้ได้บ้าง
อุตสาหกรรม 4.0 คืออะไร?
อุตสาหกรรม 4.0 คือการนำเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตมาใช้ร่วมกับอุตสาหกรรมเดิม โดยพัฒนาการผลิตให้ดียิ่งขึ้นด้วยการนำเครื่องจักรหรือรูปแบบของ Internet of Things (IoT) เข้ามาใช้ในการจัดการทรัพยากรในองค์กรภายใน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต
หากมองย้อนกลับไปในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งแรกที่เกิดขึ้นในช่วงเปลี่ยนศตวรรษที่ 19 จะเห็นได้ว่า การผลิตส่วนใหญ่อาศัยแรงงานคนและสัตว์ทำงานเป็นหลัก เมื่อเกิดการปฏิวัติครั้งแรกนี้ขึ้น การนำเอาเครื่องยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยไอน้ำและเครื่องจักรที่ขับเคลื่อนด้วยน้ำอื่นๆ มาใช้ ทำให้กระบวนการผลิตเป็นไปได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น
เมื่อเวลาผ่านไปเกือบ 10 ปี โรงงานต่างๆ เห็นว่า การเริ่มมีไฟฟ้าใช้และการใช้เหล็กในโรงงานทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น และกระบวนการทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น อีกทั้งยังมีการอนุญาตเพิ่มชั่วโมงการทำงาน จึงทำให้ในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 2 นี้เองที่มีแนวคิดใหม่ เช่น การผลิตจำนวนมากและสายการประกอบ
ในช่วงปลายทศวรรษ 1950 คลื่นลูกที่ 3 ก็เกิดขึ้น ในช่วงปีนี้มีการใช้ไฟฟ้ามากขึ้นเรื่อยๆเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ซึ่งพัฒนาไปสู่การใช้คอมพิวเตอร์ จากนั้นจึงพัฒนาเป็นระบบอัตโนมัติ การก้าวกระโดดครั้งใหญ่นี้ทำให้ผู้ผลิตให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีอนาล็อกและกลไกน้อยลง แล้วหันไปให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีดิจิทัลและซอฟต์แวร์ระบบอัตโนมัติมากขึ้น
ในปัจจุบัน การปฏิวัติด้านการผลิตในอุตสาหกรรม 4.0 ได้สร้างกระแส 3.0 ซึ่งนำจุดโฟกัสของเทคโนโลยีดิจิทัลในช่วงหลายปีที่ผ่านมาไปสู่ระดับใหม่ อุตสาหกรรม 4.0 เป็นแนวทางที่ครอบคลุมมากขึ้นในการผลิตที่เชื่อมโยงทางกายภาพและดิจิทัล ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเหล่านี้เชื่อมโยงเจ้าของธุรกิจกับการดำเนินงาน พนักงานกับแผนกอื่นๆ และการแก้ปัญหาเพื่อระดับประสิทธิภาพที่ไม่เคยมีมาก่อนได้ดีขึ้น
เทคโนโลยีอุตสาหกรรม 4.0 กำลังเปลี่ยนแปลงการผลิตอย่างไร
ในขณะที่มีเทคโนโลยีมากมายที่ปูเส้นทางใหม่ให้กับพื้นที่การผลิตดิจิทัล เทคโนโลยีดังต่อไปนี้คือบางส่วนที่มีผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการผลิตมากที่สุด:
IoT ย่อมาจาก Internet of Things ซึ่งหมายถึง การเชื่อมต่อระหว่างวัตถุ อุปกรณ์ และสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ เข้ากับอินเทอร์เน็ต เพื่อให้เกิดกระบวนการเก็บบันทึก และแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน
IIoT (Industrial Internet of Things) เกี่ยวข้องกับการเชื่อมต่อระหว่างผู้คน ข้อมูล และเครื่องจักรที่เกี่ยวข้องกับการผลิต
Smart factories โรงงานที่ใช้เทคโนโลยีและโซลูชันอุตสาหกรรม 4.0
โซลูชัน ERP (การวางแผนทรัพยากรองค์กร) เป็นเครื่องมือการจัดการกระบวนการทางธุรกิจที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงาน
AI & Machine Learning เป็นแนวคิดของปัญญาประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อประสิทธิภาพในการประมวลผล ทำให้อุปกรณ์ต่างๆ ทำงานได้ใกล้เคียงมนุษย์แบบอัตโนมัติ
ระบบ Cyber-physical หมายถึง สภาพแวดล้อมการผลิต Industry 4.0 ซึ่งรวมถึงการรวบรวม การวิเคราะห์ และการมองเห็นข้อมูลแบบเรียลไทม์ในทุกด้านของการดำเนินงาน
Cloud computing การประมวลผลแบบคลาวด์ใช้เซิร์ฟเวอร์ระยะไกลที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตเพื่อจัดเก็บ จัดการ และประมวลผลข้อมูล
อุตสาหกรรมที่ใช้อุตสาหกรรม 4.0
การใช้เทคโนโลยี โซลูชัน และแนวทางของ Industry 4.0 ครอบคลุมอุตสาหกรรมที่หลากหลาย โดยหลักแล้วจะเติบโตอย่างรวดเร็วในอุตสาหกรรมดังต่อไปนี้:
การผลิตเชิงอุตสาหกรรม (Industrial Manufacturing)
ในกรณีของการผลิตเชิงอุตสาหกรรม เราเห็นว่ามีการใช้ความก้าวหน้าเหล่านี้ในทุกส่วนของธุรกิจ ตัวอย่างเช่น เครื่องจักรทุกเครื่องในโรงงานจะถูกเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ IoT ที่ตรวจสอบประสิทธิภาพการผลิต การใช้งาน เวลาทำงาน และอื่นๆ โดยข้อมูลดังกล่าวสามารถใช้กับอัลกอริธึมการเรียนรู้ด้วยเครื่อง เพื่อพิจารณาว่าเครื่องใดทำให้เกิดปัญหาคอขวดในการผลิต ซึ่งช่วยให้ผู้ผลิตสามารถแก้ไขปัญหาเครื่องได้อย่างมีการป้องกัน
ยาและอุปกรณ์การแพทย์ (Pharmaceuticals & Medical Devices)
อุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ก็กำลังเปลี่ยนแปลงเช่นกัน ปัจจุบันอุปกรณ์ทางการแพทย์ เช่น ระบบตรวจวัดระดับน้ำตาล เครื่องตรวจ EKG และปั๊มอินซูลินอัตโนมัติสามารถพกพาได้ นั่นหมายความว่าผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้ในขณะที่ดูแลสุขภาพได้จากทุกที่ แทนที่จะต้องไปโรงพยาบาลบ่อยๆ
อาหารและเครื่องดื่ม (Food & Beverage)
กฎระเบียบด้านอาหารที่เพิ่มขึ้นและความต้องการของลูกค้าที่มีแนวโน้มไปสู่อาหารที่ดีต่อสุขภาพและยั่งยืนมากขึ้น ทำให้ผู้ผลิตในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มหันมาใช้เทคโนโลยีขั้นสูง นอกจากนี้ระบบอัตโนมัติของกระบวนการที่ใช้หุ่นยนต์ (Robotic process automation) ได้ปรับปรุงการควบคุมคุณภาพอย่างมาก การนำ IIoT มาใช้ในการควบคุมเซ็นเซอร์อุณหภูมิ เพิ่มการมองเห็นห่วงโซ่อุปทาน เพื่อให้แน่ใจว่าอาหารและวัตถุดิบจะถูกเก็บไว้ที่อุณหภูมิที่เหมาะสม รวมถึงการใช้โซลูชันการวิเคราะห์เชิงคาดการณ์ช่วยลดการปล่อยมลพิษ การใช้พลังงาน และการสูญเสียทรัพยากร
เทคโนโลยีและอิเล็กทรอนิกส์ (Technology & Electronics)
การประกอบอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในโลก อุตสาหกรรมเทคโนโลยีและอิเล็กทรอนิกส์ในวงกว้างอยู่ภายใต้แรงกดดันในการคิดค้นและผลักดันยอดขายอย่างต่อเนื่อง ระบบ AI สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของตารางการผลิต และระบบเพิ่มประสิทธิภาพเครื่องจักรและสายการผลิตที่ใช้ข้อมูลเซ็นเซอร์ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของเครื่องจักรและคุณภาพของผลิตภัณฑ์
สินค้าอุปโภคบริโภค (Consumer Products)
อุตสาหกรรม 4.0 ช่วยให้นักพัฒนาผลิตภัณฑ์อุปโภคบริโภคสามารถแข่งขันได้มากขึ้น ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการปรับแต่งและมีรายละเอียดสูงนั้นยากต่อการผลิต ดังนั้นจึงต้องมีการพึ่งพาเทคโนโลยีขั้นสูง ซึ่งช่วยให้กลุ่มผลิตภัณฑ์สำหรับผู้บริโภคสามารถให้ความสำคัญกับความพึงพอใจของลูกค้าได้มากขึ้น นำไปสู่การเติบโตขององค์กรและจัดการกับคำขอเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
บรรจุภัณฑ์ (Packaging)
เมื่อพูดถึงอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ เทคโนโลยีในปัจจุบันสามารถปรับปรุงการตรวจสอบย้อนกลับ เวลาทำงาน และคุณภาพ ในขณะเดียวกันก็ช่วยลดต้นทุนและต้นทุนรวมในการเป็นเจ้าของ (Total cost of ownership หรือ TCO) ทั้งนี้ปัจจัยหลายอย่างขึ้นอยู่กับการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างอุปกรณ์และระบบอย่างราบรื่น ที่เป็นส่วนสำคัญในการประเมินว่าเส้นทำงานอย่างไร
ดังนั้นจะเห็นได้ชัดว่า หลักการของ Industry 4.0 เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการผลิตทั้งหมด ด้วยโซลูชันต่างๆ เช่น ระบบ ERP สำหรับธุรกิจการผลิตที่เปลี่ยนแปลงวิธีที่บริษัทต่างๆ สามารถดำเนินการได้ ด้วยความก้าวหน้าเหล่านี้ในความสามารถในการปรับปรุงการดำเนินงานอย่างมีนัยสำคัญ เราจะได้เห็นนวัตกรรมที่ลึกซึ้งในอุตสาหกรรมเหล่านี้ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าแน่นอน
ประโยชน์ของอุตสาหกรรม 4.0
อุตสาหกรรม 4.0 ครอบคลุมวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์และซัพพลายเชนอย่างเต็มรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นในด้านการออกแบบ การจัดการสินค้าคงคลัง การขาย การกำหนดเวลา คุณภาพ วิศวกรรม การบริการลูกค้า เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อประสิทธิภาพที่เพิ่มขึ้นดังนี้:
ผลผลิตที่เพิ่มขึ้น: ระบบอัตโนมัติและการเพิ่มประสิทธิภาพช่วยให้ผู้ผลิตสามารถอยู่ในตลาดการแข่งขันได้อย่างแข็งแกร่ง
สภาพการทำงานที่ดีขึ้น: สามารถยกระดับบุคลากร ด้วยความสามารถในการทำงานร่วมกันเพิ่มขึ้นในแผนกต่างๆ ได้ดีขึ้น
ความคล่องตัวที่มากขึ้น: การเข้าถึงข้อมูลแบบเรียลไทม์ การวิเคราะห์เชิงคาดการณ์ เครื่องจักรที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต และระบบอัตโนมัติ สามารถช่วยให้คุณทำงานในเชิงรุกมากขึ้นและปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
คุณภาพที่ดีขึ้น: เครื่องมือต่างๆ ในอุตสาหกรรม 4.0 สามารถเพิ่มการควบคุมคุณภาพและมอบผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูงขึ้นและสม่ำเสมอมากขึ้น
ห่วงโซ่อุปทานแบบเรียลไทม์: ด้วยข้อมูลแบบเรียลไทม์ คุณสามารถตัดสินใจเกี่ยวกับธุรกิจของคุณได้อย่างชาญฉลาดและรวดเร็วยิ่งขึ้น
ใครจะได้ประโยชน์จากอุตสาหกรรม 4.0?
คุณจะทราบได้อย่างไรว่า การผสมผสานเทคโนโลยี Industry 4.0 เข้ากับธุรกิจของคุณ? ลองพิจารณาจากคำถามต่อไปนี้:
คุณต้องการเข้าถึงและมองเห็นข้อมูลทั่วทั้งองค์กรและซัพพลายเชนในระดับที่ดีขึ้นหรือไม่?
คุณต้องการระบุปัญหาก่อนที่ปัญหาจะเกิดขึ้นหรือไม่?
คุณต้องการการวิเคราะห์ข้อมูลและสถานการณ์ต่างๆ อย่างทันท่วงทีมากขึ้นหรือไม่?
คุณต้องการปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์หรือไม่?
คุณต้องการข้อมูลแบบเรียลไทม์ที่สามารถช่วยคุณตัดสินใจเชิงกลยุทธ์มากขึ้นหรือไม่?
คุณมีคู่แข่งที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหรือไม่?
คุณต้องการเพิ่มประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และรายได้หรือไม่?
คุณกำลังมองหาพนักงานที่อายุน้อยหรือไม่?
องค์กรของคุณต้องการ การสื่อสารและการทำงานร่วมกันที่ดีขึ้นหรือไม่?
คุณต้องการแปลงข้อมูลของคุณให้เป็นดิจิทัลและทำให้เข้าถึงได้ง่ายขึ้นหรือไม่?
สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสัญญาณว่าคุณจะได้รับประโยชน์จากวิธีแก้ปัญหาดังกล่าว อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีอุตสาหกรรม 4.0 เป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยเพิ่มความสามารถแก่อุตสาหกรรมและโรงงานการผลิต นั่นก็คือ การนำระบบ ERP (ระบบการวางแผนทรัพยากรขององค์กร) สำหรับการผลิตมาใช้ ซึ่งจะทำให้สินค้าคงคลัง การวางแผน การเงิน ความสัมพันธ์กับลูกค้า การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และฟังก์ชันการผลิตเป็นรูปเป็นร่าง เชื่อมโยงทุกด้านของการดำเนินงานในองค์กร และแน่นอนว่า โซลูชัน QAD Adaptive ERP ได้รวบรวมซอฟต์แวร์ ERP สำหรับการผลิตบนคลาวด์ (Cloud-based manufacturing ERP) และความสามารถด้านซัพพลายเชนเข้ากับแพลตฟอร์มที่ทันสมัย พร้อมมอบประสบการณ์การใช้งานให้แก่ผู้ใช้งานจริงได้อย่างง่ายดาย อีกทั้งยังช่วยให้ผู้ผลิตสามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากต้องการสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทร. 02 202 9363 หรืออีเมล์ [email protected]
ผู้เขียน
Caleb Finch
คาเลบ หนึ่งในทีมของ QAD Marketing Communication และเป็นผู้ที่ชื่นชอบเทคโนโลยีใหม่ๆ ซึ่งเขารับผิดชอบในการเขียนบล็อก รวมทั้งดูแลจัดการ Social Media และเว็บไซต์
แหล่งที่มา https://www.qad.com/blog/2021/12/what-is-industry-40-and-how-has-it-changed-manufacturing
